Ev almadan önce sormanız gereken 12 soru: satıcı bunları kendiliğinden söylemez

Satıcılar genellikle evin güzel yanlarını anlatır: geniş salon, yeni mutfak, güzel manzara. Bu doğaldır ama kararınızı etkileyecek bilgilerin önemli bir kısmı ancak siz sorduğunuzda ortaya çıkar. Çoğu satıcı bir şey saklamak istediği için değil, sizin için neyin önemli olduğunu bilmediği için bunları anlatmaz.

Aşağıdaki on iki soruyu ev gezisinde ya da gezi sonrasında satıcıya yöneltin. Cevapları not alın; mümkünse önemli olanları yazılı olarak teyit edin. Her cevabı doğrudan değil, belgelerle ve kendi gözlemlerinizle birlikte değerlendirin.

Satıcıya sormanız gereken 12 soru

1. Evi neden satıyorsunuz? Taşınma, büyüme ya da miras gibi sebepler doğaldır. Cevap belirsizse ya da konu değiştiriliyorsa diğer sorulara daha dikkatli yaklaşın.
2. Ev ne kadar süredir satışta? Uzun süredir satışta olan bir evin fiyatı ya da bir eksikliği konusunda soru işareti olabilir. Bu bilgi pazarlıkta da işinize yarar.
3. Tapuda şerh, ipotek ya da haciz var mı? Bunu sözlü cevapla yetinmeden tapu kaydından kontrol edin. İpotek varsa satış günü nasıl kaldırılacağını netleştirin.
4. Yapı kullanma izni var mı? İskânı olmayan evlerde kredi, sigorta ve abonelik süreçlerinde güçlük yaşanabilir. Sözlükteki iskân maddesi konuyu ayrıntılı anlatır.
5. Aylık aidat ne kadar, neleri kapsıyor? Aidatın tutarı kadar içeriği de önemlidir: ısınma, asansör, güvenlik, bahçe bakımı dahil mi? Ayrıntılar için aidat maddesine bakabilirsiniz.
6. Binada bekleyen bir ortak masraf var mı? Çatı onarımı, mantolama ya da asansör yenileme gibi kararlaştırılmış ama henüz yapılmamış işler, yeni malik olarak sizin bütçenizi de etkiler.
7. Hiç su basması, sızıntı ya da nem sorunu yaşandı mı? Özellikle bodrum, zemin ve çatı katlarında bu soru çok önemlidir. Boya ile kapatılmış lekelere dikkat edin.
8. Hangi tadilatlar, ne zaman yapıldı? Tesisat, elektrik ve pencere yenilemeleri gibi görünmeyen işler, görünen dekorasyondan daha değerlidir. Faturası ya da ustası belliyse daha iyi.
9. Isınma sistemi nedir, en son ne zaman bakım gördü? Kombi, merkezi sistem ya da soba olması hem konforu hem gideri doğrudan etkiler.
10. Komşular ve bina yönetimiyle ilgili bilmem gereken bir şey var mı? Süren anlaşmazlıklar, davalar ya da yönetim sorunları günlük hayatınızı etkileyebilir.
11. Ev ne zaman boşalır? Evde kiracı varsa kira sözleşmesinin durumu, tahliye ve teslim tarihi mutlaka konuşulmalıdır. Kiracılı bir evde taşınma planınız aylarca gecikebilir.
12. Hangi eşyalar evde kalacak? Ankastre cihazlar, klimalar, dolaplar ya da avizeler konusunda baştan anlaşmak teslim gününde tatsızlık yaşanmasını önler.

Cevapları nasıl değerlendirmelisiniz?

Hiçbir ev kusursuz değildir. Bir sorunun varlığı tek başına vazgeçme sebebi olmayabilir; önemli olan sorunun açıkça söylenmesi ve çözüm maliyetinin hesaplanabilmesidir. Satıcının sorulara açık ve tutarlı cevaplar vermesi güven verir.

• Belgesi istenebilecek her cevabı belgeyle teyit edin.
• Kaçamak ya da çelişkili cevapları not edin ve ikinci görüşmede tekrar sorun.
• Önemli konuları satış öncesi yazılı bir metne geçirin.
• Tapu ve imar gibi resmi bilgileri ilgili kurumlardan kendiniz doğrulayın.

Örneğin satıcı nem sorunu yaşanmadığını söylüyor ama yatak odası köşesi yeni boyanmışsa bu çelişkiyi nazikçe sormanız hakkınızdır. Gerekirse bir uzmanla evi ikinci kez gezebilirsiniz.

Soruları sormaktan çekinmeyin

Bazı alıcılar fazla soru sormanın satıcıyı rahatsız edeceğini düşünür. Oysa ciddi bir alıcının soru sorması beklenen bir şeydir. Kibar ve açık bir dille sorduğunuz sürece bu, satıcıya sizin gerçekten ilgilendiğinizi de gösterir.

Soruları önceden telefonunuza yazmak, gezi sırasında heyecanla unutmanızı engeller. Aynı listeyi gezdiğiniz her evde kullanırsanız cevapları kolayca karşılaştırırsınız.

Doğru evi daha hızlı bulun

Aradığınız evin özelliklerini netleştirdiyseniz tek tek ilan taramak yerine talebinizi yazabilirsiniz. Emlak arıyorum sayfasında bütçe, bölge ve beklentilerinizi paylaştığınızda uygun ilanı olanlar size ulaşabilir.

Kısaca

• Satıcı çoğu zaman sizin için önemli olanı bilmez; soruyu siz sorun.
• Tapu, iskân ve aidat gibi konuları belgeyle teyit edin.
• Nem, tadilat ve ortak masraf sorularını atlamayın.
• Teslim tarihi ve kalacak eşyaları baştan yazılı olarak netleştirin.

Bu on iki soruyu bir sonraki ev gezinize götürün. Birkaç dakikalık konuşma, yıllarca sürecek bir pişmanlığı önleyebilir.