Deprem çantası ve evde deprem güvenliği
Türkiye'nin büyük bölümü deprem riski taşıyan bölgelerde yer alıyor ve Bursa ile çevresi de bu bölgeler arasında. Depremi önleyemeyiz; ama evimizi ve ailemizi hazırlamak bizim elimizde. Deprem çantası hazırlamak ve ev içindeki riskleri azaltmak, bu hazırlığın en temel adımlarıdır.
Bu yazıda deprem çantasında neler olması gerektiğini, ev içinde hangi önlemleri alabileceğinizi ve bir aile afet planının nasıl yapılacağını anlatıyoruz. Resmi ve güncel bilgiler için AFAD'ın yayınladığı rehberleri de takip etmenizi öneririz.
Deprem çantasında neler olmalı?
Deprem çantası, deprem sonrasında ilk saatlerde ve günlerde ihtiyaç duyabileceğiniz temel malzemeleri içeren, kolay ulaşılabilir bir çantadır.
Temel ihtiyaçlar
- Su (kişi başı birkaç günlük)
- Uzun ömürlü, pişirme gerektirmeyen yiyecekler (konserve, kuru gıda, bisküvi)
- İlk yardım malzemeleri
- Düzenli kullanılan ilaçlar ve reçete kopyaları
- El feneri ve yedek pil
- Pilli radyo
- Düdük (yardım çağırmak için)
- Battaniye veya termal örtü
Belgeler ve iletişim
- Kimlik, tapu, sigorta poliçesi gibi önemli belgelerin fotokopileri (su geçirmez bir poşette)
- Acil durumda aranacak kişilerin yazılı telefon listesi
- Bir miktar nakit para
- Şarj aleti ve taşınabilir şarj cihazı
Kişisel ihtiyaçlar
- Mevsime uygun yedek kıyafet ve sağlam ayakkabı
- Hijyen malzemeleri (ıslak mendil, maske, eldiven)
- Bebek, yaşlı veya evcil hayvan için özel ihtiyaçlar
Çantayı kapının yakınında, kolay ulaşılabilir bir yerde tutun. İçindeki yiyecek, su, ilaç ve pillerin son kullanma tarihlerini belirli aralıklarla kontrol edin.
Ev içinde alınabilecek önlemler
Deprem sırasında yaralanmaların önemli bir kısmı, devrilen veya düşen eşyalardan kaynaklanır. Bu riskleri azaltmak için:
- Ağır mobilyaları sabitleyin. Kitaplık, gardırop, vitrin gibi yüksek ve ağır mobilyaları duvara sabitleyin.
- Ağır eşyaları alçağa koyun. Raflarda ağır eşyaları alt raflara, hafif olanları üst raflara yerleştirin.
- Yatak çevresini güvenli hale getirin. Yatağın üzerinde veya yanında düşebilecek tablo, ayna, raf bulunmasın.
- Dolap kapaklarını kilitleyin. Mutfak dolaplarına emniyet mandalı takmak, içindekilerin dökülmesini önler.
- Kombi ve şofbeni sabitleyin. Gaz kaçağı riskini azaltmak için cihazların sağlam şekilde sabitlendiğinden emin olun.
- Ana vanaların yerini bilin. Doğalgaz, su ve elektrik ana vanalarını nasıl kapatacağınızı tüm aile bireyleri bilmeli.
Aile afet planı
- Evin her odasında güvenli noktaları belirleyin.
- Deprem sonrası buluşma noktasını belirleyin: evin önü ve mahalledeki bir toplanma alanı gibi.
- Şehir dışında yaşayan bir yakını iletişim kişisi olarak seçin; aile bireyleri birbirine ulaşamazsa ona haber versin.
- Çocuklarla birlikte düzenli tatbikat yapın; “çök, kapan, tutun” hareketini birlikte uygulayın.
- Bölgenizdeki toplanma alanlarını AFAD'ın kaynaklarından öğrenin.
Deprem anında ve hemen sonrasında
Hazırlığın amacı, panik anında doğru davranışı kolaylaştırmaktır. Sarsıntı sırasında sağlam bir mobilyanın yanında çökün, başınızı ve boynunuzu koruyun, sarsıntı geçene kadar tutunun. Merdivenlere, asansöre ve balkona koşmayın. Sarsıntı durduktan sonra gaz kokusu varsa ateş yakmayın, elektrik düğmelerine dokunmayın ve ana vanayı kapatın. Binadan çıkarken deprem çantanızı alın ve hasarlı binalara geri girmeyin. Telefon hatlarını acil çağrılar için meşgul etmemek adına mümkünse kısa mesajla haber verin.
Sigorta ve binanın durumu
Zorunlu deprem sigortası (DASK), binanızın deprem sonrası hasarlarına karşı temel bir güvencedir. Poliçenizin güncel olduğunu kontrol edin. Ayrıntılı bilgi için sözlükteki DASK maddesine bakabilirsiniz.
Hazırlığın en önemli parçası ise binanın kendisidir. Binanızın yapım yılı, zemin durumu ve taşıyıcı sistemi hakkında bilgi edinin. Şüpheniz varsa bir uzmana inceleme yaptırmayı veya riskli yapı tespit süreçlerini araştırmayı düşünün. Ev alırken veya kiralarken de bu kriterlere dikkat edin.
Kısaca
- Su, gıda, ilaç, fener, düdük ve belgelerden oluşan bir deprem çantası hazırlayın.
- Ağır mobilyaları duvara sabitleyin, yatak çevresini güvenli hale getirin.
- Ana vanaları kapatmayı tüm aile öğrensin.
- Buluşma noktası ve iletişim kişisini içeren bir aile planı yapın.
- DASK poliçenizin güncel olduğunu ve binanızın durumunu kontrol edin.
Depreme dayanıklı bir ev arıyorsanız ilanlarda bina yaşı ve yapı bilgilerine özellikle dikkat edin. Hazırlık deneyimlerinizi forumda paylaşarak başkalarına da yardımcı olabilirsiniz.
